शिक्षक आणि पालकांसाठी महत्त्वाची सूचना: या तीन विषयांची दुबार संकलित मूल्यमापन चाचणी-१ (PAT 2) होणार नाही

समग्र शिक्षा प्रकल्पांतर्गत महाराष्ट्र राज्यातील शाळांसाठी एक महत्त्वपूर्ण घोषणा करण्यात आली आहे. सन २०२५-२६ या शैक्षणिक वर्षासाठी नियतकालिक मूल्यांकन चाचणी (Periodical Assessment Test – PAT) चे नियोजन जाहीर झाले असून, यामधील संकलित मूल्यमापन चाचणी-१ (PAT 2) बाबत सविस्तर सूचना प्रसिद्ध करण्यात आल्या आहेत.

शिक्षक, पालक आणि विद्यार्थ्यांनी या बदलांची आणि सूचनांची नोंद घेणे अत्यंत आवश्यक आहे. चला तर मग, या चाचणीविषयी सविस्तर जाणून घेऊया.

संकलित मूल्यमापन चाचणी-१ (PAT 2) चे वेळापत्रक

संकलित मूल्यमापन चाचणी-१ (PAT 2) काय आहे?

सन २०२५-२६ या शैक्षणिक वर्षात विद्यार्थ्यांच्या प्रगतीचे मूल्यांकन करण्यासाठी एकूण तीन चाचण्यांचे आयोजन केले जाणार आहे:

1. पायाभूत चाचणी (Baseline Test)
2. संकलित मूल्यमापन चाचणी-१ (Summative Assessment Test – 1)
3. संकलित मूल्यमापन चाचणी-२ (Summative Assessment Test – 2)

यापैकी, संकलित मूल्यमापन चाचणी-१ ही ऑक्टोबर महिन्यात आयोजित केली जाणार आहे.

चाचणीचे वेळापत्रक आणि इयत्ता

• कालावधी: दिनांक १० ऑक्टोबर ते १३ ऑक्टोबर २०२५
• इयत्ता: दुसरी ते आठवी (2nd to 8th std.)
• लागू शाळा: सर्व शासकीय, स्थानिक स्वराज्य संस्थांच्या शाळा (उदा. जिल्हा परिषद, नगरपालिका) आणि खाजगी अनुदानित शाळा.

कोणत्या विषयांची चाचणी राज्यस्तरावरून होणार?

राज्य शैक्षणिक संशोधन व प्रशिक्षण परिषद (SCERT), पुणे यांच्यामार्फत खालील तीन मुख्य विषयांच्या प्रश्नपत्रिका पुरविल्या जाणार आहेत:

• प्रथम भाषा (उदा. मराठी)
• गणित
• तृतीय भाषा (इंग्रजी)

या तीन विषयांची परीक्षा राज्यभर एकाच वेळी आणि एकाच प्रश्नपत्रिकेच्या आधारे घेतली जाईल. ही चाचणी एकूण दहा माध्यमांमध्ये उपलब्ध असेल.

इतर विषयांचे काय?

प्रथम भाषा, गणित आणि इंग्रजी हे तीन विषय वगळता इतर सर्व विषयांची (उदा. द्वितीय भाषा, परिसर अभ्यास, विज्ञान, सामाजिक शास्त्रे) संकलित चाचणी-१ शाळा स्तरावर घेतली जाईल. यासाठी शाळांनी आपल्या प्रचलित पद्धतीनुसार (लेखी, तोंडी, स्वाध्याय, प्रात्यक्षिक) नियोजन करायचे आहे.

सर्वात महत्त्वाची सूचना: दुबार चाचणी होणार नाही!

या घोषणेतील सर्वात महत्त्वाचा मुद्दा म्हणजे, प्रथम भाषा, गणित आणि तृतीय भाषा (इंग्रजी) या विषयांची कोणतीही दुबार संकलित चाचणी-१ शाळांमध्ये घेतली जाणार नाही.

याचा अर्थ असा की, SCERT द्वारे आयोजित होणारी राज्यस्तरीय चाचणी हीच या तीन विषयांची अंतिम संकलित मूल्यमापन चाचणी-१ असेल. शाळांनी पुन्हा याच विषयांची वेगळी परीक्षा घेऊ नये. यामुळे विद्यार्थ्यांवरील परीक्षेचा ताण कमी होण्यास मदत होईल आणि मूल्यांकनात एकसमानता येईल.

सारांश:

• परीक्षा: संकलित मूल्यमापन चाचणी-१ (PAT 2)
• तारीख: १० ते १३ ऑक्टोबर २०२५
• राज्यस्तरीय विषय: प्रथम भाषा, गणित, इंग्रजी (तृतीय भाषा)
• शाळास्तरीय विषय: इतर सर्व विषय
• महत्त्वाचा नियम: राज्यस्तरीय विषयांची शाळेत वेगळी परीक्षा होणार नाही.

सर्व शाळा, शिक्षक आणि पालकांनी या सूचनांची नोंद घेऊन त्यानुसार परीक्षेचे नियोजन करावे आणि विद्यार्थ्यांना तयारीसाठी प्रोत्साहित करावे.