जनगणना व बीएलओ काम करणाऱ्या शिक्षकांच्या अर्जित रजेची सर्व्हिस बुकमध्ये नोंद करणे आवश्यक
शिक्षकांच्या सेवाविषयक हक्कांच्या दृष्टीने महत्त्वाचे निर्देश
महाराष्ट्र शासनाच्या प्राथमिक शिक्षण संचालनालयाकडून जनगणना व बी.एल.ओ. (BLO) कामासाठी राष्ट्रीय कर्तव्य बजावणाऱ्या शिक्षकांच्या अर्जित रजेची नोंद सर्व्हिस बुकमध्ये करण्याबाबत महत्त्वपूर्ण बाब स्पष्ट करण्यात आली आहे. यासंदर्भातील पत्र दिनांक 26 ऑगस्ट 2026 रोजी जारी करण्यात आले आहे.
राज्यातील हजारो शिक्षकांची सेवा जनगणना तसेच बी.एल.ओ. (Booth Level Officer) या कामासाठी अधिकृतपणे घेण्यात येत आहे. विशेषतः उन्हाळी, दिवाळी किंवा इतर सुट्टीच्या कालावधीत शिक्षकांनी या शासकीय कामासाठी सेवा बजावल्यास, त्या कामाची योग्य नोंद त्यांच्या सेवाअभिलेखात होणे आवश्यक आहे.
सुट्टीच्या कालावधीत काम केल्यास अर्जित रजेचा लाभ
शासकीय कर्मचाऱ्यांच्या सेवाशर्तींनुसार, सुट्टीच्या कालावधीत काम केल्यास संबंधित कर्मचाऱ्यांना अर्जित रजा (Earned Leave – EL) मिळण्याचा अधिकार असतो. शिक्षकांनी सुट्टीच्या कालावधीत जनगणना किंवा बी.एल.ओ. काम केले असल्यास, त्यांनी प्रत्यक्ष केलेल्या कामाच्या दिवसांच्या प्रमाणात अर्जित रजा त्यांच्या खात्यात जमा केली जाते.

ही अर्जित रजा केवळ रजा खात्यात दाखविणे पुरेसे नसून, काम पूर्ण झाल्यानंतर संबंधित सेवा पुस्तिकेत (Service Book) त्याची नोंद करणे आवश्यक असल्याचे पत्रात नमूद करण्यात आले आहे.
अनेक शाळांमध्ये नोंद होत नसल्याची बाब
या अर्जित रजेची नोंद अनेक शाळांमध्ये सर्व्हिस बुकमध्ये केली जात नसल्याचे निदर्शनास आले आहे. त्यामुळे संबंधित शिक्षकांना त्यांच्या सेवाकालात या रजेचा लाभ मिळण्यात अडचणी निर्माण होऊ शकतात. याबाबत शिक्षकांकडून तक्रारी प्राप्त होत असल्याचेही पत्रात नमूद करण्यात आले आहे.
त्यामुळे जनगणना किंवा बी.एल.ओ. कामासाठी सुट्टीच्या कालावधीत सेवा बजावलेल्या पात्र शिक्षकांच्या अर्जित रजेची नोंद वेळेत करणे महत्त्वाचे ठरणार आहे.
मुख्याध्यापकांनी काय करावे?
संबंधित शाळांच्या मुख्याध्यापकांनी जनगणना किंवा बी.एल.ओ. कामासाठी नियुक्त शिक्षकांनी केलेल्या कामाची आवश्यक कागदपत्रांच्या आधारे पडताळणी करून पात्र अर्जित रजेची नोंद सेवा पुस्तिकेत करावी.
ही नोंद शिक्षकांच्या भविष्यातील सेवेसाठी महत्त्वाची आहे. सेवापुस्तकातील नोंदींचा परिणाम पुढील काळातील सेवा लाभ, निवृत्तीविषयक बाबी आणि इतर सेवाविषयक हक्कांवर होऊ शकतो.














