NMMS परीक्षा 2026-27: महाराष्ट्रातील विद्यार्थ्यांसाठी शिष्यवृत्ती योजना, पात्रता, अर्ज, शुल्क व परीक्षा वेळापत्रक

राष्ट्रीय आर्थिक दुर्बल घटकातील विद्यार्थ्यांसाठी शिष्यवृत्ती योजना परीक्षा (NMMS) 2026-27 संदर्भात महाराष्ट्र राज्य परीक्षा परिषद, पुणे यांनी अधिसूचना प्रसिद्ध केली आहे. इयत्ता 8 वीमध्ये शिकणाऱ्या पात्र विद्यार्थ्यांना या परीक्षेद्वारे शिष्यवृत्ती मिळू शकते. या परीक्षेचे आयोजन 20 डिसेंबर 2026 रोजी करण्यात येणार आहे.

NMMS 2026-27 परीक्षा म्हणजे काय?

राष्ट्रीय आर्थिक दुर्बल घटकातील विद्यार्थ्यांना आर्थिक सहाय्य मिळावे आणि त्यांना माध्यमिक व उच्च माध्यमिक शिक्षण सुरू ठेवता यावे, या उद्देशाने National Means-cum-Merit Scholarship Scheme (NMMS) राबविण्यात येते. या योजनेंतर्गत पात्र विद्यार्थ्यांची निवड परीक्षेच्या माध्यमातून केली जाते. महाराष्ट्रासाठी या परीक्षेचे आयोजन महाराष्ट्र राज्य परीक्षा परिषद, पुणे यांच्यामार्फत केले जाते.

NMMS 2026-27 महत्त्वाच्या तारखा

अर्ज आणि परीक्षेसंदर्भातील माहिती महाराष्ट्र राज्य परीक्षा परिषद व NMMS संकेतस्थळावर उपलब्ध करून देण्यात येते.

NMMS परीक्षेसाठी पात्रता

अधिसूचनेनुसार खालील विद्यार्थ्यांना परीक्षेसाठी अर्ज करता येतो:

सर्व शैक्षणिक अद्यावत माहिती मिळवा.

अपडेट्ससाठी आत्ताच जॉईन करा.

१६,०००+ विद्यार्थी जॉईन झाले आहेत!

Join WhatsApp Join Telegram

• विद्यार्थी इयत्ता 8 वीमध्ये शिकत असावा.
• महाराष्ट्रातील शासकीय, शासनमान्य अनुदानित किंवा स्थानिक स्वराज्य संस्थांच्या शाळांमधील पात्र विद्यार्थी अर्ज करू शकतात.
• पालकांचे दोन्ही पालक मिळून वार्षिक उत्पन्न ₹3,50,000 पेक्षा कमी असणे आवश्यक आहे.
• इयत्ता 7 वीमध्ये विद्यार्थ्याने किमान 55% गुण मिळवून उत्तीर्ण असणे आवश्यक आहे.
• अनुसूचित जाती (SC) व अनुसूचित जमाती (ST) विद्यार्थ्यांसाठी किमान 50% गुण आवश्यक आहेत.

कोणत्या विद्यार्थ्यांना अपात्र ठरवण्यात आले आहे?

अधिसूचनेत खालील प्रकारच्या विद्यार्थ्यांना या परीक्षेसाठी अपात्र असल्याचे नमूद केले आहे:

• विनाअनुदानित शाळांमध्ये शिकणारे विद्यार्थी
• केंद्रीय विद्यालयातील विद्यार्थी
• जवाहर नवोदय विद्यालयातील विद्यार्थी
• शासकीय वसतिगृहाच्या सवलती, भोजनव्यवस्था व शैक्षणिक सुविधांचा लाभ घेणारे विद्यार्थी
• सैनिक शाळेत शिकणारे विद्यार्थी

NMMS 2026-27 अर्ज शुल्क

अधिसूचनेतील शुल्क तक्त्यानुसार:

शाळा व्यवस्थापन समितीची फी ₹200 प्रति सत्र शैक्षणिक वर्षासाठी अशी नोंदही अधिसूचनेतील तक्त्यात आहे.

NMMS परीक्षा पद्धती

NMMS परीक्षा दोन भागांत घेतली जाते:

1. Mental Ability Test (MAT)

• एकूण गुण: 90
• एकूण प्रश्न: 90
• कालावधी: 90 मिनिटे
• दिव्यांग विद्यार्थ्यांसाठी अतिरिक्त वेळ: 30 मिनिटे

MAT मध्ये मानवीय क्षमता तपासणारे प्रश्न असून कार्यकारणभाव, विश्लेषण, संकलन इत्यादी संकल्पनांवर आधारित वस्तुनिष्ठ प्रश्न विचारले जातात.

NMMS परीक्षेसाठी अभ्यासक्रम (NMMS Exam Syllabus in Marathi)

2. Scholastic Aptitude Test (SAT)

• एकूण गुण: 90
• एकूण प्रश्न: 90
• कालावधी: 90 मिनिटे
• दिव्यांग विद्यार्थ्यांसाठी अतिरिक्त वेळ: 30 मिनिटे

SAT मध्ये विज्ञान, समाजशास्त्र आणि गणित या विषयांचा समावेश आहे.

NMMS परीक्षा वेळापत्रक

दोन्ही विषय मिळून विद्यार्थ्यांना पात्रता गुण मिळवणे आवश्यक आहे. सामान्य विद्यार्थ्यांसाठी 40%, तर SC, ST व दिव्यांग विद्यार्थ्यांसाठी 32% पात्रता गुण आवश्यक असल्याचे अधिसूचनेत नमूद आहे.

SAT मध्ये कोणते विषय असतील?

SAT मध्ये एकूण 90 प्रश्न असून विषयानुसार प्रश्नांचे विभाजन पुढीलप्रमाणे आहे:

• विज्ञान – 35 गुण
• समाजशास्त्र – 35 गुण
• गणित – 20 गुण

समाजशास्त्रामध्ये इतिहास, नागरिकशास्त्र व भूगोल यांचा समावेश आहे.

NMMS परीक्षा मागील प्रश्नपत्रिका संच आणि उत्तरसूची

NMMS परीक्षेचे माध्यम

परीक्षा पुढील माध्यमांमध्ये घेण्यात येते:

मराठी, उर्दू, हिंदी, गुजराथी, इंग्रजी, तेलुगू आणि कन्नड.

मूळ माध्यमासोबत इंग्रजी माध्यमाची प्रश्नपत्रिका देखील देण्यात येते. विद्यार्थ्याने अर्ज करताना निवडलेल्या माध्यमानुसार प्रश्नपत्रिकेची व्यवस्था केली जाते.

ऑनलाइन अर्ज कसा करावा?

NMMS 2026-27 साठी ऑनलाइन अर्ज प्रक्रिया 8 सप्टेंबर 2026 पासून सुरू होणार असल्याचे अधिसूचनेत नमूद आहे.

अर्ज प्रक्रिया संबंधित अधिकृत संकेतस्थळांवर उपलब्ध करून देण्यात येते. अर्ज भरताना विद्यार्थ्याची जात व दिव्यांग प्रमाणपत्राची माहिती अचूक भरणे आवश्यक आहे. विद्यार्थ्याच्या अर्जातील माहितीमध्ये दुरुस्ती असल्यास संबंधित कालावधीत शाळेमार्फत दुरुस्ती करण्याची जबाबदारी देण्यात आली आहे.

NMMS शिष्यवृत्ती किती मिळते?

परीक्षेत पात्र ठरलेल्या विद्यार्थ्यांना इयत्ता 9 वी ते 12 वीपर्यंत दरमहा ₹1,000 शिष्यवृत्ती दिली जाते.

म्हणजेच वर्षाला:

₹1,000 × 12 महिने = ₹12,000

अशा प्रकारे चार वर्षांच्या कालावधीत शिष्यवृत्तीची एकूण रक्कम ₹48,000 पर्यंत होऊ शकते, मात्र यासाठी योजनेतील पुढील पात्रता व अटी पूर्ण करणे आवश्यक आहे.

शिष्यवृत्ती सुरू ठेवण्यासाठी अटी

• इयत्ता 9 वी व इयत्ता 11 वीमध्ये प्रथम संधीमध्ये उत्तीर्ण होणे आवश्यक.
• इयत्ता 10 वीमध्ये किमान 60% गुण आवश्यक.
• SC/ST विद्यार्थ्यांसाठी इयत्ता 10 वीमध्ये किमान 55% गुण आवश्यक आहेत.

NMMS 2026-27 साठी महाराष्ट्रातील विद्यार्थ्यांनी काय करावे?

विद्यार्थी आणि पालकांनी अर्ज करण्यापूर्वी खालील बाबी तपासाव्यात:

1. विद्यार्थी इयत्ता 8 वीमध्ये शिकत आहे का ते तपासा.
2. इयत्ता 7 वीतील आवश्यक गुणांची अट पूर्ण होते का ते तपासा.
3. पालकांचे वार्षिक उत्पन्न ₹3.50 लाखांपेक्षा कमी आहे का ते तपासा.
4. आवश्यक जात व दिव्यांग प्रमाणपत्र असल्यास त्याची माहिती तयार ठेवा.
5. शाळेच्या माध्यमातून ऑनलाइन अर्ज प्रक्रिया पूर्ण करा.
6. अर्जातील नाव, जन्मतारीख, जात, माध्यम आणि इतर माहिती काळजीपूर्वक तपासा.
7. परीक्षा शुल्काची पावती व अर्जाची प्रत सुरक्षित ठेवा.
8. परीक्षेची तयारी MAT आणि SAT या दोन्ही विभागांसाठी करा.

महत्त्वाची सूचना

NMMS परीक्षा व शिष्यवृत्तीबाबत अधिकृत माहिती महाराष्ट्र राज्य परीक्षा परिषद, पुणे यांच्या अधिसूचनेनुसारच ग्राह्य धरावी. इतर संस्था या परीक्षेचे आयोजन किंवा शिष्यवृत्ती देण्यास अधिकृत नसल्याचे अधिसूचनेत स्पष्ट करण्यात आले आहे.