महाराष्ट्रात एकही शाळा बंद होणार नाही: विधानपरिषदेतील मोठी बातमी
राज्यामध्ये सध्या सुमारे ६५ हजार सरकारी शाळा कार्यरत आहेत. यापैकी जवळपास १४ हजार शाळा अशा आहेत, जिथे विद्यार्थ्यांची पटसंख्या २० पेक्षा कमी आहे. कमी पटसंख्येमुळे काही ठिकाणी ‘समूह शाळा’ (Cluster Schools) तयार करण्याची मागणी होत होती. यामुळे या शाळा बंद होणार की काय, अशी भीती विद्यार्थी, पालक आणि शिक्षकांमध्ये निर्माण झाली होती. मात्र, विधानपरिषदेत सदस्य जयंत आसगावकर यांनी मांडलेल्या लक्षवेधी सूचनेला उत्तर देताना राज्यमंत्री डॉ. पंकज भोयर यांनी ही भीती दूर केली आहे.
संचमान्यता २०२५ आणि शिक्षकांचे समायोजन (Sanch Manyata & Adjustment)
१५ मार्च २०२४ च्या शासन निर्णयानुसार (Government GR) सध्या शाळांची संचमान्यता सुरू आहे. या प्रक्रियेमुळे काही शिक्षक ‘अतिरिक्त’ (Surplus) ठरण्याची शक्यता निर्माण झाली आहे. परंतु, शिक्षण हक्क अधिनियम २००९ (RTE 2009) च्या तरतुदींनुसार ही प्रक्रिया सुरू असून, जे शिक्षक अतिरिक्त ठरतील त्यांचे योग्य त्या इतर शाळांमध्ये तत्काळ समायोजन करण्यात येईल.
दुर्गम भागातील शाळांसाठी संचमान्यतेत शिथिलता
डोंगराळ आणि दुर्गम भागात राहणाऱ्या विद्यार्थ्यांचे शिक्षण थांबू नये, यासाठी अशा भागातील शाळांना संच मान्यतेच्या निकषांमध्ये विशेष शिथिलता (Relaxation) देण्यावर राज्य सरकार विचार करत आहे. तसेच, स्थानिक स्वराज्य संस्थांच्या शाळांप्रमाणेच २० पेक्षा कमी पटसंख्या असलेल्या खासगी अनुदानित शाळांनाही किमान एक शिक्षक उपलब्ध करून देण्याबाबत शासनाचा सकारात्मक दृष्टिकोन आहे.
शिक्षक संचमान्यता आणि समायोजन: प्रक्रिया (Step-by-Step Guide)
संचमान्यता आणि शिक्षकांच्या समायोजनाची प्रक्रिया खालील टप्प्यांत पार पडेल:
Step 1: पटसंख्या निश्चिती: यावर्षी संचमान्यतेसाठी विद्यार्थ्यांच्या पटसंख्येचा आधार ३० सप्टेंबर ऐवजी २० ऑक्टोबर २०२५ ही तारीख ग्राह्य धरली जाईल.
Step 2: संचमान्यता अंमलबजावणी: १५ मार्च २०२४ च्या GR नुसार सुधारित संचमान्यता लागू केली जाईल.
Step 3: अतिरिक्त शिक्षकांची ओळख: संचमान्यतेनंतर जे शिक्षक अतिरिक्त ठरतील, त्यांची यादी शिक्षण विभागाकडून तयार केली जाईल.
Step 4: समायोजन (Adjustment): कोणत्याही शाळेचे शैक्षणिक नुकसान होऊ नये म्हणून अतिरिक्त शिक्षकांना आवश्यकतेनुसार दुसऱ्या शाळेत नियुक्त केले जाईल.
महत्त्वाचे मुद्दे / Important Highlights
राज्यात एकूण ६५,००० सरकारी शाळा आहेत, त्यापैकी १४,००० शाळांमध्ये २० पेक्षा कमी विद्यार्थी आहेत.
कोणत्याही परिस्थितीत कमी पटसंख्येच्या शाळा बंद केल्या जाणार नाहीत.
संचमान्यतेसाठी विद्यार्थ्यांची पटसंख्या ग्राह्य धरण्याची अंतिम तारीख २० ऑक्टोबर २०२५ करण्यात आली आहे.
अतिरिक्त ठरणाऱ्या शिक्षकांची नोकरी सुरक्षित असून त्यांचे योग्य समायोजन होईल.
या चर्चेत ज्ञानेश्वर म्हात्रे, किरण सरनाईक, जगन्नाथ अभ्यंकर, सुधाकर अडबाले आणि विक्रम काळे या सदस्यांनी सहभाग घेतला.
महत्त्वाची आकडेवारी (Key Statistics)
| तपशील (Details) | आकडेवारी / माहिती (Information) |
| राज्यातील एकूण सरकारी शाळा | ६५,००० (सुमारे) |
| २० पेक्षा कमी पटसंख्येच्या शाळा | १४,००० (सुमारे) |
| संचमान्यतेचा आधार GR | १५ मार्च २०२४ चा शासन निर्णय |
| पटसंख्या ग्राह्य धरण्याची नवीन तारीख | २० ऑक्टोबर २०२५ |
| खासगी अनुदानित शाळांसाठी निर्णय | किमान १ शिक्षक देण्याबाबत सकारात्मक |
FAQs
Q1. महाराष्ट्रात 20 पेक्षा कमी पटसंख्या असलेल्या शाळा बंद होणार का?
उत्तर: नाही. राज्यमंत्री डॉ. पंकज भोयर यांनी स्पष्ट केले आहे की, विद्यार्थ्यांचे हित लक्षात घेता 20 पेक्षा कमी विद्यार्थी असलेल्या शाळा बंद केल्या जाणार नाहीत.
Q2. संचमान्यता 2025 साठी कोणती तारीख ग्राह्य धरली जाणार आहे?
उत्तर: यावर्षी संचमान्यतेसाठी विद्यार्थ्यांच्या पटसंख्येचा आधार 30 सप्टेंबरऐवजी बदलून 20 ऑक्टोबर 2025 ही तारीख ग्राह्य धरण्यात आली आहे.
Q3. संचमान्यतेत अतिरिक्त ठरलेल्या शिक्षकांचे काय होणार?
उत्तर: अतिरिक्त ठरलेल्या शिक्षकांचे योग्य त्या ठिकाणी समायोजन केले जाईल. कोणतीही शाळा शिक्षकांविना राहणार नाही याची काळजी घेतली जाईल.
Q4. खाजगी अनुदानित शाळांना शिक्षक मिळणार का?
उत्तर: होय, 20 पेक्षा कमी विद्यार्थी असलेल्या खाजगी अनुदानित शाळांना स्थानिक स्वराज्य संस्थांप्रमाणे किमान एक शिक्षक देण्यावर शासनाचा सकारात्मक विचार सुरू आहे.
Q5. दुर्गम भागातील शाळांसाठी काय निर्णय आहे?
उत्तर: दुर्गम व डोंगराळ भागातील शाळांसाठी संच मान्यतेमध्ये आवश्यक ती शिथिलता देण्याचा शासनाचा विचार सुरू आहे.
विद्यार्थ्यांचे शैक्षणिक नुकसान टाळण्यासाठी आणि शिक्षकांच्या नोकरीची सुरक्षितता जपण्यासाठी राज्य शासनाने घेतलेली ही भूमिका अत्यंत महत्त्वपूर्ण आहे. शाळा बंद न करण्याचा निर्णय ग्रामीण आणि दुर्गम भागातील विद्यार्थ्यांसाठी मोठा दिलासा आहे. शिक्षण विभाग, संचमान्यता आणि शासनाच्या नवनवीन शैक्षणिक अपडेट्स (GR) सर्वात आधी आणि अचूक जाणून घेण्यासाठी aapalathakare.in ला नियमित भेट देत राहा.
शाळा बंद होणार नाहीत, संचमान्यता निकाल, sanch manayata 2025, Maharashtra education updates,Government GR information, shikshan vibhag updates, 20 peksha kami pat sankhya shala, extra teacher samayojan, teacher recruitment updates, Maharashtra shikshan vibhag, Dr. Pankaj Bhoyar, RTE 2009 updates Maharashtra
