सन २०२५-२६ पासून मोफत गणवेश योजनेची अंमलबजावणी – संपूर्ण माहिती

मोफत गणवेश योजना (Mofat Ganvesh) – विद्यार्थ्यांसाठी महत्त्वाचा निर्णय

राज्य सरकारने सन २०२५-२६ या शैक्षणिक वर्षापासून मोफत गणवेश योजनेची (Mofat Ganvesh) अंमलबजावणी करण्याचा निर्णय घेतला आहे. ही योजना समग्र शिक्षांतर्गत आणि राज्य शासनाच्या निधीतून राबवली जाणार आहे. यामुळे विद्यार्थ्यांना दर्जेदार आणि विनामूल्य गणवेश उपलब्ध होईल. शाळा व्यवस्थापन समितीद्वारे या योजनेची प्रभावी अंमलबजावणी केली जाणार आहे.

योजनेच्या अंमलबजावणीसाठी महत्त्वाचे निर्देश

१. गणवेश निधी शाळा व्यवस्थापन समितीमार्फत वितरित होणार

केंद्र सरकारच्या समग्र शिक्षांतर्गत आणि राज्य शासनाच्या निधीतून गणवेशासाठी रक्कम शाळा व्यवस्थापन समितीच्या खात्यावर वर्ग केली जाणार आहे. महाराष्ट्र प्राथमिक शिक्षण परिषद, मुंबई यांचे कार्यालय हा निधी वितरित करेल. शाळांनी विद्यार्थ्यांसाठी वेळेत गणवेश (Mofat Ganvesh) उपलब्ध करणे बंधनकारक राहील.

२. गणवेशाचा रंग आणि रचना – शाळेचा निर्णय महत्त्वाचा

प्रत्येक शाळा व्यवस्थापन समिती स्वतःच्या गरजेनुसार गणवेशाचा रंग आणि रचना निश्चित करू शकते. यामुळे शाळांना स्वायत्तता मिळेल तसेच विद्यार्थ्यांच्या आवडीनुसार आणि शाळेच्या परंपरेनुसार गणवेश ठरवता येईल.

३. स्काऊट आणि गाईड विद्यार्थ्यांसाठी विशेष गणवेश

ज्या शाळांमध्ये स्काऊट आणि गाईड हा विषय शिकवला जातो, त्या शाळांनी एक गणवेश सामान्य विद्यार्थ्यांसाठी आणि दुसरा गणवेश स्काऊट व गाईड संस्थेने ठरवलेल्या रंगसंगतीनुसार ठरवावा. या निर्णयामुळे विद्यार्थ्यांना दोन्ही प्रकारचे गणवेश सहज उपलब्ध होतील.

४. गणवेशाच्या कापडाचा दर्जा आणि गुणवत्ता तपासणी

• गणवेशासाठी वापरण्यात येणारे कापड दर्जेदार असावे.
• विद्यार्थ्यांच्या त्वचेला हानिकारक ठरणार नाही याची खात्री शाळा व्यवस्थापन समितीने घ्यावी.
• कापड १००% पॉलिस्टर नसावे – कारण अशा प्रकारचे कपडे उन्हाळ्यात त्रासदायक ठरू शकतात.
• गणवेशाचा रंग टिकाऊ व धुतल्यानंतरही दीर्घकाळ चांगला राहील याकडे लक्ष द्यावे.

५. शिक्षण अधिकाऱ्यांकडून यादृच्छिक तपासणी

शिक्षणाधिकारी किंवा गटशिक्षणाधिकारी हे प्रत्येक केंद्रातील दोन ते तीन शाळांमध्ये तपासणी करतील. गणवेशाच्या गुणवत्तेबाबत शंका आल्यास शाळा व्यवस्थापन समिती जबाबदार असेल. त्यामुळे शाळांनी दर्जेदार गणवेश पुरवण्याकडे लक्ष द्यावे.

मोफत गणवेश योजनेचे फायदे

• सर्वसामान्य आणि आर्थिकदृष्ट्या दुर्बल विद्यार्थ्यांसाठी मोठा दिलासा.
• विद्यार्थ्यांमध्ये समानता आणि शिस्तीची भावना निर्माण होईल.
• गणवेश खरेदीचा भार पालकांवर पडणार नाही.
• गुणवत्तापूर्ण कापडामुळे दीर्घकाळ टिकणारा गणवेश मिळेल.
• राज्य शासनाच्या निधीतून विद्यार्थ्यांना मोफत सुविधा.

गणवेश योजना – शासनाच्या महत्त्वपूर्ण सूचना

राज्य शासनाने या योजनेसाठी स्पष्ट मार्गदर्शक तत्त्वे जारी केली आहेत. सर्व शाळांनी त्या नियमानुसार गणवेश खरेदी करणे आवश्यक आहे.

• गणवेश खरेदी प्रक्रियेत पारदर्शकता असावी.
• विद्यार्थ्यांना योग्य मापाचा आणि आरामदायक गणवेश मिळावा.
• शाळा व्यवस्थापन समितीने पालक व विद्यार्थ्यांचे मत विचारात घ्यावे.

मोफत गणवेश योजना ही विद्यार्थ्यांसाठी एक महत्त्वाची आणि लाभदायक योजना आहे. राज्य शासनाने दिलेल्या निर्देशांनुसार गणवेश खरेदी आणि वाटप प्रक्रिया पारदर्शकतेने आणि गुणवत्तेच्या दृष्टीने पार पाडली पाहिजे. यामुळे विद्यार्थ्यांना दर्जेदार गणवेश मिळेल आणि त्यांची शैक्षणिक प्रगती सुलभ होईल.