महाराष्ट्र राज्यात कला क्षेत्रातील विद्यार्थ्यांना प्रोत्साहन देण्यासाठी आणि त्यांच्या सृजनशीलतेला चालना देण्यासाठी एक महत्त्वपूर्ण पाऊल उचलण्यात आले आहे. उच्च व तंत्र शिक्षण मंत्री चंद्रकांत पाटील यांनी नुकत्याच झालेल्या महाराष्ट्र राज्य कला शिक्षण मंडळाच्या नियामक परिषदेच्या द्वितीय बैठकीत बालचित्रकला स्पर्धेच्या बक्षीस रक्कमेत वाढ करण्याची घोषणा केली. ही सुधारित बक्षीस रक्कम शैक्षणिक वर्ष 2025-26 पासून लागू होणार असून, यामुळे विद्यार्थ्यांचा आत्मविश्वास आणि कलात्मक कौशल्य वाढण्यास मदत होईल.
बालचित्रकला स्पर्धेची सुधारित बक्षीस रक्कम
बालचित्रकला स्पर्धेसाठी नवीन बक्षीस रक्कम खालीलप्रमाणे निश्चित करण्यात आली आहे:
- राज्यस्तरीय बक्षीसे:
- प्रथम: ₹10,000
- द्वितीय: ₹5,000
- तृतीय: ₹2,500
- चौथे: ₹1,000
- जिल्हास्तरीय बक्षीसे:
- प्रथम: ₹2,000
- द्वितीय: ₹1,000
- तृतीय: ₹500
- चौथे: ₹250
ही वाढलेली रक्कम विद्यार्थ्यांना कला क्षेत्रात अधिक मेहनत घेण्यासाठी प्रेरणा देईल आणि त्यांच्या कलात्मक विचारांना नवीन दिशा मिळेल.
शासकीय रेखाकला परीक्षेच्या बक्षीस रक्कमेतही वाढ
शासकीय रेखाकला (एलिमेंटरी आणि इंटरमिजिएट) परीक्षांमध्ये गुणवत्ता प्राप्त करणाऱ्या विद्यार्थ्यांसाठीही बक्षीस रक्कमेत मोठी वाढ करण्यात आली आहे. सुधारित बक्षीस रक्कम आता एकूण ₹4,20,000 इतकी असणार आहे. यामुळे विद्यार्थ्यांना त्यांच्या मेहनतीचे योग्य फळ मिळेल आणि कला शिक्षणाला प्रोत्साहन मिळेल.
शासकीय उच्चकला परीक्षेस मान्यता आणि इतर निर्णय
महाराष्ट्र राज्य कला शिक्षण मंडळामार्फत राबविल्या जाणाऱ्या शासनमान्य अभ्यासक्रमांच्या मान्यता प्रक्रियेस मंजुरी देण्यात आली आहे. तसेच, वित्तीय वर्ष 2025-26 च्या अर्थसंकल्पीय अंदाजपत्रकास आणि वित्तीय नियमावलीस मान्यता देण्यात आली आहे. याशिवाय, विनाअनुदानित आणि कायम विनाअनुदानित संस्थांमधील अभ्यासक्रमांचे तात्पुरते शुल्क निश्चित करण्याचा अधिकार शुल्क निश्चिती समितीला देण्यात आला आहे.
राष्ट्रीय शैक्षणिक धोरण 2020 नुसार सुधारणा
राष्ट्रीय शैक्षणिक धोरण 2020 च्या आधारावर कला पदविका अभ्यासक्रमात महत्त्वपूर्ण बदल करण्यात आले आहेत. आता कला पदविकेचा कालावधी तीन वर्षांचा असेल. तसेच, सर्व शासनमान्य कला शिक्षण संस्थांनी 30 एप्रिल 2025 पर्यंत मंडळाची संलग्नता घेणे बंधनकारक करण्यात आले आहे.
फोटोग्राफी अभ्यासक्रम पुन्हा सुरू
विद्यार्थ्यांच्या मागणीला प्रतिसाद देत, सर जे.जे. उपयोजित कला संस्थेत बंद झालेला फोटोग्राफी अभ्यासक्रम पुन्हा सुरू करण्याचा निर्णय घेण्यात आला आहे. हा अभ्यासक्रम एका महिन्याच्या आत सुरू होणार असून, विद्यार्थ्यांना फोटोग्राफीच्या क्षेत्रात करिअर करण्याची संधी उपलब्ध होईल.
या सर्व निर्णयांमुळे महाराष्ट्रातील कला शिक्षणाला नवीन दिशा मिळणार आहे. बालचित्रकला स्पर्धेपासून ते उच्चकला परीक्षा आणि फोटोग्राफी अभ्यासक्रमापर्यंत, विद्यार्थ्यांना प्रोत्साहन देण्यासाठी आणि त्यांच्या सृजनशीलतेला चालना देण्यासाठी शासनाने महत्त्वपूर्ण पावले उचलली आहेत. शैक्षणिक वर्ष 2025-26 पासून लागू होणाऱ्या या बदलांचा विद्यार्थ्यांना नक्कीच फायदा होईल.
