8वा वेतन आयोग अधिसूचना जाहीर | Eighth Pay Commission Notification 2025
केंद्रीय वित्त मंत्रालयाने अखेर 8वा वेतन आयोग (Eighth Central Pay Commission) स्थापन करण्याची अधिसूचना जारी केली आहे. ही अधिसूचना 3 नोव्हेंबर 2025 रोजी भारत सरकारच्या राजपत्रात (Gazette of India) प्रसिद्ध करण्यात आली आहे.
📌 आयोगाची रचना (Composition of the Commission)
सरकारने खालील सदस्यांची नियुक्ती केली आहे:
- अध्यक्ष (Chairperson) – न्यायमूर्ती रंजन प्रभाकर देसाई
- सदस्य (Part-Time Member) – प्रा. पुलक घोष
- सदस्य-सचिव (Member Secretary) – श्री. पंकज जैन
🏛️ आयोगाचे कार्यक्षेत्र (Terms of Reference)
8व्या वेतन आयोगाला केंद्रीय कर्मचाऱ्यांचे वेतन, भत्ते, सुविधा आणि पेन्शन व्यवस्थेत आवश्यक बदल सुचविण्याची जबाबदारी दिली आहे. आयोग खालील बाबींवर लक्ष केंद्रित करेल:
- केंद्रीय सरकारचे कर्मचारी – औद्योगिक आणि गैर-औद्योगिक दोन्ही.
- सर्व भारत सेवा अधिकारी (All India Services)
- संरक्षण दलातील कर्मचारी
- केंद्रशासित प्रदेशातील कर्मचारी
- भारतीय लेखा व लेखापरीक्षण विभागातील अधिकारी व कर्मचारी
- संसदेअंतर्गत स्थापन केलेल्या नियामक मंडळांचे सदस्य (RBI वगळता)
- सर्वोच्च न्यायालय व उच्च न्यायालयातील अधिकारी
- केंद्रशासित प्रदेशातील न्यायालयीन अधिकारी
💼 आयोगाचे उद्दिष्टे
- कर्मचाऱ्यांच्या पगार रचनेत सुधारणा करून कार्यक्षमता आणि जबाबदारी वाढवणे.
- बोनस व प्रोत्साहन योजनेत सुधारणा करून कार्यक्षमतेसाठी प्रोत्साहन देणे.
- भत्ते आणि सुविधा यांचे पुनरावलोकन करून तर्कशुद्धता आणणे.
- एकत्रित निवृत्ती व पेन्शन प्रणाली (Unified Pension Scheme) चे पुनरावलोकन करणे.
- देशातील आर्थिक स्थिती आणि राजकोषीय जबाबदारी लक्षात घेऊन शिफारसी तयार करणे.
🕰️ शिफारसी सादर करण्याची मुदत
8वा वेतन आयोग आपले अहवाल आणि शिफारसी स्थापनेच्या तारखेपासून 18 महिन्यांच्या आत सादर करेल. आवश्यकता असल्यास आयोग मध्यंतर अहवालही (interim report) सादर करू शकतो.
🔎 महत्त्वाचे मुद्दे
- आयोगाच्या शिफारसींमुळे केंद्रीय कर्मचाऱ्यांचा पगार वाढण्याची शक्यता आहे.
- राज्य सरकारे आणि केंद्रशासित प्रदेश प्रशासनालाही याचा अप्रत्यक्ष परिणाम होईल.
- 8वा वेतन आयोग 2026 पर्यंत अहवाल सादर करेल अशी अपेक्षा आहे.
8वा वेतन आयोग अधिसूचना 2025 ही केंद्र सरकारच्या लाखो कर्मचाऱ्यांसाठी मोठी दिलासादायक बातमी आहे. आगामी वर्षात या आयोगाच्या शिफारसींमुळे वेतन रचना, भत्ते, आणि पेन्शन व्यवस्थेत मोठे बदल घडू शकतात.
