शिक्षक पदभरती प्रक्रियेत मोठा बदल: पवित्र पोर्टलचे कामकाज आता ‘परीक्षा परिषदे’कडे
Introduction (प्रस्तावना) महाराष्ट्र राज्यातील शिक्षक भरतीची वाट पाहणाऱ्या उमेदवारांसाठी आणि शिक्षण क्षेत्रातील घटकांसाठी एक अत्यंत महत्वाची बातमी आहे. राज्य शासनाने ३० डिसेंबर २०२५ रोजी निर्गमित केलेल्या शासन निर्णयानुसार, पवित्र पोर्टलमार्फत (Pavitra Portal) होणाऱ्या शिक्षक पदभरतीचे संपूर्ण कामकाज आता महाराष्ट्र राज्य परीक्षा परिषदेकडे (MSCE) सोपविण्यात आले आहे. यापूर्वी हे काम शिक्षण आयुक्त कार्यालयामार्फत पाहिले जात होते. या निर्णयामुळे भरती प्रक्रियेत काय बदल होणार आहेत, हे आपण सविस्तर पाहूया.
महत्वाचे मुद्दे (Key Highlights)
- निर्णय तारीख: ३० डिसेंबर २०२५
- कोणाकडून: शालेय शिक्षण व क्रीडा विभाग, महाराष्ट्र शासन
- नवीन जबाबदारी: महाराष्ट्र राज्य परीक्षा परिषद, पुणे (MSCE)
- जुनी व्यवस्था: आयुक्त (शिक्षण) कार्यालय
- मुख्य कारण: शिक्षण आयुक्त कार्यालयावरील कामाचा ताण कमी करणे.
शिक्षक पदभरतीची जबाबदारी का बदलली? (Why was the responsibility transferred?)
शासनाने हा निर्णय घेण्यामागे काही प्रमुख प्रशासकीय कारणे दिली आहेत:
- कामाचा वाढता ताण: शिक्षण आयुक्त कार्यालय हे क्षेत्रीय स्तरावरील प्रमुख प्रशासकीय कार्यालय आहे. सन २०१७ पासून पवित्र पोर्टलमार्फत भरतीची जबाबदारी त्यांच्यावर होती.
- वेळखाऊ प्रक्रिया: पदभरतीमध्ये उमेदवारांचे स्व-प्रमाणीकरण, पसंतीक्रम, आरक्षण पडताळणी, आणि शिफारस यांसारख्या अनेक क्लिष्ट आणि वेळखाऊ बाबींचा समावेश असतो.
- इतर कामांवर परिणाम: भरती प्रक्रियेत जास्त वेळ जात असल्याने, शिक्षण विभागाच्या इतर महत्त्वाच्या धोरणांच्या अंमलबजावणीवर विपरित परिणाम होत होता.
- स्वायत्त संस्था: महाराष्ट्र राज्य परीक्षा परिषद ही एक स्वायत्त संस्था असून, त्यांच्याकडे टीईटी (TET) व अभियोग्यता चाचणी (TAIT) घेण्याचा अनुभव आहे. त्यामुळे भरती प्रक्रिया एकाच छताखाली असणे सोयीचे ठरेल.
सुकाणू समितीची स्थापना (Formation of Steering Committee)
शिक्षक पदभरतीचे कामकाज सुरळीत पार पाडण्यासाठी आणि परीक्षा परिषदेला मार्गदर्शन करण्यासाठी शासनाने एका ‘सुकाणू समिती’चे (Steering Committee) गठन केले आहे. ही समिती धोरणात्मक निर्णय घेण्यास सक्षम असेल.
समितीची रचना खालीलप्रमाणे आहे:
| अ.क्र. | पदनाम | समितीमधील स्थान |
| १. | आयुक्त, शिक्षण, महाराष्ट्र राज्य, पुणे | अध्यक्ष |
| २. | अध्यक्ष, महाराष्ट्र राज्य परीक्षा परिषद, पुणे | सदस्य |
| ३. | संचालक, महाराष्ट्र राज्य शैक्षणिक संशोधन व प्रशिक्षण परिषद (SCERT) | सदस्य |
| ४. | शिक्षण संचालक (माध्यमिक व उच्च माध्यमिक) | सदस्य |
| ५. | शिक्षण संचालक (प्राथमिक) | सदस्य |
| ६. | आयुक्त, महाराष्ट्र राज्य परीक्षा परिषद, पुणे | सदस्य-सचिव |
पुढील प्रक्रिया कशी असेल? (What Next?)
- शिक्षक अभियोग्यता व बुध्दीमत्ता चाचणी (TAIT) २०२५ आणि त्यापुढील सर्व भरती प्रक्रिया आता महाराष्ट्र राज्य परीक्षा परिषद सांभाळेल.
- कामाचे कार्यालयनिहाय वाटप आणि जबाबदारी निश्चित करण्याचे अधिकार सुकाणू समितीला देण्यात आले आहेत.
- उमेदवारांना आता परीक्षा आणि भरती या दोन्ही प्रक्रिया एकाच संस्थेशी (MSCE) निगडित असल्याने सुसूत्रता येण्याची अपेक्षा आहे.
नेहमी विचारले जाणारे प्रश्न (FAQ Section)
Q1: आता शिक्षक भरतीचे काम कोण पाहणार आहे?
Ans: ३० डिसेंबर २०२५ च्या शासन निर्णयानुसार, शिक्षक भरतीचे कामकाज आता महाराष्ट्र राज्य परीक्षा परिषद (MSCE), पुणे यांच्याकडे सोपविण्यात आले आहे.
Q2: हा बदल का करण्यात आला?
Ans: शिक्षण आयुक्त कार्यालयावरील कामाचा ताण कमी करण्यासाठी आणि भरती प्रक्रिया अधिक वेगाने व एकाच संस्थेमार्फत (जी परीक्षाही घेते) राबवण्यासाठी हा बदल करण्यात आला आहे.
Q3: सुकाणू समितीचे अध्यक्ष कोण आहेत?
Ans: सुकाणू समितीचे अध्यक्ष शिक्षण आयुक्त, महाराष्ट्र राज्य हे असतील.
Q4: पवित्र पोर्टल (Pavitra Portal) बंद होणार का?
Ans: नाही. पवित्र पोर्टल बंद होणार नाही. उलट, पवित्र पोर्टलमार्फत होणारे कामकाज आता परीक्षा परिषदेच्या नियंत्रणाखाली चालवले जाईल2424.
Q5: या निर्णयाचा GR क्रमांक काय आहे?
Ans: या शासन निर्णयाचा क्रमांक संकीर्ण २०२५/प्र.क्र. ८८३/टीएनटी-१ असा आहे.
शिक्षक भरती प्रक्रियेतील हा प्रशासकीय बदल अत्यंत महत्वपूर्ण आहे. परीक्षा आणि निवड प्रक्रिया एकाच संस्थेकडे आल्यामुळे भविष्यात भरती प्रक्रियेत अधिक गती आणि पारदर्शकता येण्याची शक्यता आहे. विद्यार्थ्यांनी आणि उमेदवारांनी पुढील सर्व सूचनांसाठी आता महाराष्ट्र राज्य परीक्षा परिषदेच्या अधिकृत संकेतस्थळावर लक्ष ठेवणे आवश्यक आहे.




















