महाराष्ट्र राज्य सेतू अभ्यास २०२६-२७ (Setu Abhyas 2026-27): इयत्ता ३री, ४थी व ६वी साठी SCERT चे नवीन अपडेट
महाराष्ट्र शासनाच्या शालेय शिक्षण व क्रीडा विभागांतर्गत येणाऱ्या राज्य शैक्षणिक संशोधन व प्रशिक्षण परिषदेने (SCERT) शैक्षणिक वर्ष २०२६-२७ साठी एक अत्यंत महत्त्वाचा निर्णय जाहीर केला आहे. राष्ट्रीय शिक्षण धोरण २०२० च्या अंमलबजावणी अंतर्गत, राज्यात टप्प्याटप्याने नवीन अभ्यासक्रम लागू करण्यात येत आहे. याच पार्श्वभूमीवर, विद्यार्थ्यांची शैक्षणिक पूर्वतयारी आणि नवीन अभ्यासक्रमाशी सांगड घालण्यासाठी सेतू अभ्यास २०२६-२७ (Setu Abhyas 2026-27) ची घोषणा करण्यात आली आहे.
हा सेतू अभ्यास विशेषतः इयत्ता तिसरी, चौथी आणि सहावीच्या विद्यार्थ्यांसाठी असणार आहे. जर तुम्ही शिक्षक, पालक किंवा शालेय व्यवस्थापनाचा भाग असाल, तर हा ब्लॉग तुमच्यासाठी अत्यंत उपयुक्त ठरणार आहे. या लेखामध्ये आपण सेतू अभ्यासाचे स्वरूप, महत्त्वाच्या तारखा, अंमलबजावणीची प्रक्रिया आणि अधिकृत PDF कशी डाउनलोड करावी याबद्दल सविस्तर माहिती पाहणार आहोत.
सेतू अभ्यास २०२६-२७ म्हणजे काय? (What is Setu Abhyas?)
सन २०२६-२७ पासून इयत्ता दुसरी, तिसरी, चौथी आणि सहावी वर्गांसाठी नवीन अभ्यासक्रम लागू करण्यात येणार आहे. नवीन अभ्यासक्रम प्रथमच लागू होत असल्याने, बदललेल्या अभ्यासक्रमाची विद्यार्थ्यांची पूर्वतयारी सुकर व्हावी यासाठी राज्य शैक्षणिक संशोधन व प्रशिक्षण परिषद, महाराष्ट्र (पुणे) तर्फे सेतू अभ्यास तयार करण्यात आला आहे.
नवीन अभ्यासक्रमात वाढलेली शैक्षणिक पातळी, विद्यार्थ्यांची भाषिक समज आणि त्यांच्यातील स्व-अभ्यासाची सवय यांची योग्य जुळवणूक सहज व्हावी, हा या मागील मुख्य उद्देश आहे. राष्ट्रीय शिक्षण धोरण २०२० नुसार निर्मित नवीन अभ्यासक्रमातील बदलामुळे जुन्या व नवीन संकल्पना, क्षमता आणि अध्ययन निष्पत्ती यांमध्ये योग्य सांगड घालण्यासाठी हा सेतू अभ्यास महत्त्वपूर्ण ठरणार आहे.
महत्त्वाचे ठळक मुद्दे आणि वैशिष्ट्ये (Important Highlights)
लाभार्थी इयत्ता: शैक्षणिक वर्ष २०२६-२७ मध्ये ३ री, ४ थी आणि ६ वी वर्गांसाठी सदर सेतू अभ्यासाची अंमलबजावणी करण्यात येत आहे.
कालावधी: सेतू अभ्यासासाठी एकूण २१ दिवसांचा कालावधी विहित करण्यात आला आहे.
अध्ययन निष्पत्तीवर भर: सेतू अभ्यासातील प्रत्येक कृतिपत्रिका सोडवून घेताना विद्यार्थ्यांच्या क्षमता आणि अध्ययन निष्पत्ती साध्य होत आहेत याकडे विशेष लक्ष दिले जाईल.
पूर्वज्ञानावर आधारित: विद्यार्थ्यांच्या पूर्वज्ञानाची व्याप्ती या अभ्यासात अधोरेखित केलेली असून त्यानुषंगाने विद्यार्थ्यांच्या स्तरानुसार अध्यापन करणे अपेक्षित आहे.
Loading...
Reload document
Open in new tab
तिसरी | सेतू अभ्यास PDF (सर्व विषय ) | ||
चौथी | सेतू अभ्यास PDF ((सर्व विषय )) | ||
सहावी |
सेतू अभ्यास पुस्तिकांचे वितरण आणि माध्यम (Medium & Subjects)
खालील तक्त्यामध्ये इयत्तानिहाय आणि माध्यमानुसार सेतू अभ्यास पुस्तिकांची सविस्तर माहिती देण्यात आली आहे:
| क्र. | साहित्य/ पुस्तिका | माध्यम |
| १ | सेतू अभ्यास (इ. तिसरी- सर्व विषय) | मराठी व उर्दू माध्यम |
| २ | सेतू अभ्यास (इ. चौथी- सर्व विषय) | मराठी व उर्दू माध्यम |
| ३ | सेतू अभ्यास (इ. सहावी- भाषा) | मराठी व उर्दू माध्यम |
| ४ | सेतू अभ्यास (इ. सहावी- गणित व विज्ञान) | मराठी व उर्दू माध्यम |
| ५ | सेतू अभ्यास (इ. सहावी- सामाजिक शास्त्रे) | मराठी व उर्दू माध्यम |
इतर माध्यमांसाठी महत्त्वाच्या सूचना:
इंग्रजी माध्यमासाठी इंग्रजी भाषा R१ आणि मराठी भाषा R२ यांसाठी केवळ PDF स्वरुपात पुस्तिका स्वतंत्रपणे संकेतस्थळावर देण्यात आलेल्या आहेत.
अन्य माध्यमांनी मराठी माध्यमातील सेतू अभ्यास पुस्तिकेचा उपयोग करावा.
शिक्षकांसाठी मार्गदर्शक सूचना (Step-by-Step Instructions for Teachers)
सेतू अभ्यासाच्या यशस्वी अंमलबजावणीसाठी SCERT द्वारे राज्यातील शिक्षकांसाठी स्पष्ट मार्गदर्शक सूचना निर्गमित करण्यात आल्या आहेत. शिक्षकांनी खालील बाबींचे काटेकोरपणे पालन करावे:
वेळापत्रक: शैक्षणिक वर्ष २०२६-२७ च्या सुरुवातीस म्हणजेच शाळा सुरु झाल्यापासून पहिल्या २१ दिवसांमध्ये हा सेतू अभ्यास विद्यार्थ्यांकडून पूर्ण करून घ्यावा.
सुलभकाची भूमिका: शिक्षकांनी केवळ सुलभकाच्या (Facilitator) भूमिकेत राहून विद्यार्थ्यांना मार्गदर्शन करावे व विद्यार्थी स्वतः कृती करतील यावर भर द्यावा.
संकल्पना समजून सांगणे: कृतिपत्रिकेतील केवळ उत्तरे लिहून न घेता विद्यार्थ्यांच्या ज्ञान, आकलन आणि कौशल्याचा विकास होईल अशा पद्धतीने संकल्पनांची मांडणी समजावून सांगावी.
पुस्तिकांची उपलब्धता: सेतू अभ्यास पुस्तिका राज्यातील सर्व शासकीय व खाजगी अनुदानित शाळांना प्रत्येकी एक प्रत याप्रमाणे उपलब्ध करून देण्यासाठी तालुका स्तरापर्यत पोहचविण्यात येत आहेत.
ताज्या घडामोडी (Live Updates)
पुढील दिशा: २१ दिवसांचा सेतू अभ्यास पूर्ण झाल्यानंतरच इयत्तेच्या नियमित अभ्यासक्रमाच्या अध्यापनाला सुरुवात करावी.
अधिकृत संकेतस्थळ आणि PDF डाउनलोड (Official Website Links)
सेतू अभ्यास शिक्षकांना व शाळांना सहज उपलब्ध व्हावा यासाठी डिजिटल स्वरूपात सोय करण्यात आली आहे.
तिसरी | सेतू अभ्यास PDF (सर्व विषय ) | ||
चौथी | सेतू अभ्यास PDF ((सर्व विषय )) | ||
सहावी |
PDF डाउनलोड लिंक: सदर सेतू अभ्यास परिषदेच्या अधिकृत संकेतस्थळावर (www.maa.ac.in) PDF स्वरुपात उपलब्ध करण्यात आला असून सर्वांसाठी खुला आहे. शिक्षकांनी आपल्या गरजेनुसार येथून अभ्यासक्रम डाउनलोड करावा.
FAQ Section (नेहमी विचारले जाणारे प्रश्न)
महाराष्ट्र शासनाचा सेतू अभ्यास २०२६-२७ हा विद्यार्थ्यांच्या शैक्षणिक प्रगतीसाठी टाकलेले एक अतिशय सकारात्मक पाऊल आहे. नवीन अभ्यासक्रमाची भीती दूर करून विद्यार्थ्यांमध्ये स्व-अध्ययनाची सवय निर्माण करण्यासाठी हा २१ दिवसांचा कार्यक्रम नक्कीच फायदेशीर ठरेल. सर्व शिक्षकांनी आणि शाळा व्यवस्थापनाने या मार्गदर्शक सूचनांचे पालन करून विद्यार्थ्यांचे भविष्य उज्ज्वल करण्यासाठी योगदान द्यावे.
ही महत्त्वपूर्ण माहिती तुमच्या सहकारी शिक्षकांपर्यंत आणि पालक गटांपर्यंत नक्की पोहोचवा.
(Share on WhatsApp / Telegram करण्यासाठी ही लिंक नक्की फॉरवर्ड करा!)
