अंगणवाडीतील ३ ते ६ वर्षांच्या बालकांसाठी नवीन अभ्यासक्रम – शैक्षणिक वर्ष २०२५-२६ पासून अंमलबजावणी
📌 मुख्य मुद्दे:
अभ्यासक्रमाचे नाव: आधारशिला बालवाटिका १, २ व ३ (Anganwadi New Syllabus 2025-26)
वयोगट: ३ ते ६ वर्षे
अंमलबजावणी कालावधी: शैक्षणिक वर्ष २०२५-२६ पासून
विकास संस्था: राज्य शैक्षणिक संशोधन व प्रशिक्षण परिषद (SCERT), पुणे
धोरणाधिष्ठान: राष्ट्रीय शिक्षण धोरण – २०२०
📚 अभ्यासक्रमाची वैशिष्ट्ये
महिला व बाल विकास मंत्रालय, भारत सरकार यांच्या मार्गदर्शनाखाली आणि राष्ट्रीय शिक्षण धोरण 2020 नुसार राज्य शैक्षणिक संशोधन व प्रशिक्षण परिषद, महाराष्ट्र, पुणे यांनी ३ ते ६ वर्षे वयोगटासाठी नवीन अभ्यासक्रम तयार केला आहे.
या अभ्यासक्रमाचे नाव खालीलप्रमाणे असेल:
आधारशिला बालवाटिका-१
आधारशिला बालवाटिका-२
आधारशिला बालवाटिका-३
📦 अध्ययन साहित्य आणि प्रायोगिक अंमलबजावणी
नवीन अभ्यासक्रमासाठी आवश्यक शैक्षणिक साहित्य जसे की:
कृतीपुस्तिका
समग्र प्रगती पुस्तिका
ताज्या घडामोडी (Live Updates)
पूरक अध्ययन साहित्य
हे स्थानिक स्वराज्य संस्थांच्या शाळांशी संलग्न निवडक अंगणवाड्यांमध्ये प्रायोगिक तत्त्वावर वापरण्यात येईल. एक वर्षानंतर या साहित्याची उपयोगिता आणि परिणामकारकतेचे मूल्यमापन करण्यात येणार आहे.
👩🏫 अंगणवाडी सेविकांसाठी प्रशिक्षण कार्यक्रम
राष्ट्रीय शिक्षण धोरण-2020 अनुसार खालीलप्रमाणे प्रशिक्षण देण्यात येणार आहे:
इयत्ता १२वी उत्तीर्ण सेविकांसाठी: ६ महिन्यांचे प्रमाणपत्र प्रशिक्षण
१२वी पेक्षा कमी शिक्षण असलेल्या सेविकांसाठी: १ वर्षाचा पदविका कार्यक्रम
या प्रशिक्षणाचे आयोजन SCERT, पुणे यांच्यामार्फत करण्यात येईल.
🎯 नियमित प्रशिक्षणाची अंमलबजावणी
नवीन अभ्यासक्रमाच्या यशस्वी अंमलबजावणीसाठी अंगणवाडी सेविकांना दरवर्षी नियमित प्रशिक्षण दिले जाईल. हे प्रशिक्षण SCERT पुणे व महिला व बाल विकास विभाग यांच्या समन्वयाने राबवले जाईल.
महाराष्ट्रातील अंगणवाड्यांमध्ये ३ ते ६ वर्षे वयोगटातील बालकांसाठी शैक्षणिक वर्ष २०२५-२६ पासून नवीन अभ्यासक्रम राबविण्यात येणार आहे. या उपक्रमामुळे बालकांचा सर्वांगीण विकास सुनिश्चित होणार असून, सेविकांसाठी प्रशिक्षणाची नवी दारे उघडली जातील.















